Suliniutinut tapiissutit

Qinnuteqarpugut

Suliniummut tapersiivigineqarnissamik qinnuteqaateqarnermi, qinnuteqarnermi immersugassaq pinngitsoorani atorneqassaaq, uaniippoq. Qinnuteqarnermi immersugassamut ilanngussatut, peqatigisaanik allakkiaq itisiliiffiusumik suliniummut nassuiaaviusoq immikkoortoq, nassiunneqassaaq. Immersugassat tamarmik danskisut, norge-miusut imaluunniit tuluttut immersorneqassapput.

Qinnuteqarnermi immersugassaq suliniutip siunertaata, ingerlanneqarnissaata aammalu angusassatut naatsorsuutigineqartut il.il. oqaasertalersorneqarnissaannut, qinnuteqartup periarfissaanni pingaarnersaavoq. Qinnuteqaat suliniutip imarisaannik oqariartuutaanillu immikkoortillugu saqqummiinertut atuarneqarsinnaassaaq. Qinnuteqaat eqqoqqissaartumik oqaasertalersugaasoq paasissutissiilluartorlu, suliap ingerlaqqinnerani suliarilluarneqarnissaanut pitsaanerpaanik periarfissaqartitsissaaq. Qinnuteqaatip pingaarnertigut takutitsinerata pitsaassusaa qulakkeerneqassaaq makkua ersarissumik nassuiarnerisigut 1) Suna ajornartorsiutaava? 2) Qanoq tamanna iluarsineqarsinnaava? aamma 3) Qanoq akeqarpa. Taakkua ersarissorujussuarmik saqqummiunneqartariaqarput nassuiarneqartariaqarlutillu.

Qinnuteqarnermi immersugassaq

Suliniummut nassuiaat

Immersuiffissat ataasiakkaat immersornissaannut ilitsersuut naatsoq. Immersuiffissat killiliinernut allassimasunut naleqqiullugu naatsumik immersorneqarnissaat pingaaruteqarpoq. Immikkoortut 1-10 suliniut pillugu paasissutissiissutinik pingaaruteqartunik aammalu suliniutip nassuiarneqarneranik naatsumik imaqassapput:

  • 1-2) Suliniutip siunertaa: Suliniummi siunnerfiusup aalajangersimasup, anigorniagassat aamma ingerlatassatut pilersaarutigineqartut naatsumik nassuiaataat (annerpaamik oqaatsit 80-it). Immikkoortumi tassani suliniummut isumassarsiap attassititsisussap paasinarsisinnissaa nassuiarneqarnissaalu siunertarineqarpoq. Immikkoortumi tassani suliniummut nassuiaat ilanngunneqartoq innersuussutigineqanngilaq, tassami taanna immikkoortillugu atuarneqarsinnaasussaammat. Oqaasertaasa atuartussanit immikkut ittunik ilisimasaqartuunngitsunit paasineqarsinnaalerlugit oqaaseqatigiiliornissaa pingaaruteqarpoq.
  • 3) Inernerisassaatut sunniutigisassaattullu naatsorsuutigineqartut: Suliniummi ingerlatat inernerisassai sunniutissaalu aalajangersimasut naatsorsuutigineqartut. Immikkoortukkaarlugit naatsumik allakkit. Immikkoortumi inerneri suliniummi ajornartorsiummut qanoq pitsaasumik sunniuteqassanersut, aamma naatsumik nassuiarneqartariaqarpoq, assersuutigalugu inuussutissarsiornermi periarfissanut nutaanut tunngatillugu. Immikkoortumi taamaalilluni suliniutip inerneri sumut atorneqassanersut, aammalu qanoq tamanna NORA-mi pingaarnersiuinermi salliutinneqartuniitinneqalissanersut, nassuiarneqassaaq.
  • 4) UN SDGs: NORAp takorusukkaluaqaa FNp Nunarsuarmioqatigiinnut anguniagaannut ataatsimut arlalinnulluunniit naleqqiunneqartariaqaraluarmata. Tassani periarfissaqarputit anguniakkat suut pineqarnersut allaaserissallugit aamma taakku suliassat ataanni suut pineqarnersut
  • 5) Siunnerfigineqartut: Sumi aammalu suliassaqarfiup suup iluani suliniut pingaartumik iluaqusiissava. Kikkut imaluunniit suut suliniutip inerneri iluaqutigissavaa.

  • 6) Ingerlatat aamma piffissamut killiliussat: Suliniutip ingerlanerani attuumassuteqartut aamma ingerlatassat kiisalu suliniutip ingerlaneranut tunngatillugu immikkoortut anguniakkat pingaaruteqartut allakkit.

  • 7) Paasissutissiineq: Suliniutip inerneri, sunniutai aamma misilittakkat qanoq ersarissarneqassappat siammarterneqassappallu.

  • 8) Aarlerinaataasinnaasut nalorninartortaasinnaasullu: Nalorninartortaasinnaasut aarlerinaataasinnaasullu, suliniutip ingerlanneqarneranut tunngassuteqarsinnaasut, naatsumik allakkit.
  • 9) Suleqatigisaq pingaarneq: Suleqatigisaq pingaarneq inatsisitigut suliniummut akisussaasuuvoq. Suleqataasoq pingaarneq taamaalilluni aamma suliniummut isumaqatigiissut naapertorlugu pilersaarutigineqartutut suliniutip ingerlanneqarnissaanut akisussaasuuvoq. Suleqataasup pingaarnerup suliniummut aqutsisussaq toqqassavaa. Malugiuk NORA-mut attaveqaqatigiinneq tamarmi suliniummut aqutsisoq aqqutigalugu ingerlassammat.
  • 10) Suleqatigisat allat: Suliniummi suleqatigisat allat uani allanneqassapput. Eqqaamajuk, suliniut minnerpaamik nunanit NORA-mi nunap immikkoortuaneersunit marlunnit suleqataaffigineqartussaammat.

Aningaasaqarneq

  • 11) Missingersuutinut takussutissiaq: Tassani takussutissianit 16-17- imit kisitsisit pingaarnerit eqikkarneqassapput, ilanngussamut immiunneqassallutik. Malugiuk, tulleriinni siullermi aningaasanngorlugu aningaasalersuinermi nammineq suliaqarneq ilaatinneqanngimmat, taannami tulleriit aappaanni immikkut allanneqartussaavoq. Ukiunut tamaginnut aningaasartat sanimukartuni katinneqassapput, piffissaq suliniutip ingerlanneqarfissaa tamaat aningaasartat ataatsimut katillugit ammukartuni naatsorsorneqassallutik.
  • 12) Piffissamut pilersaarut: Tassani suliniummi ingerlatassat qaqugukkut aallartinneqarnissaat naammassineqarnissaallu naatsorsuutigineqarnersoq allanneqassaaq. Eqqaamajuk, NORA-p aningaasartuutit suliniutip aallartinnginnerani akilerneqarsimasut, matussusertanngimmagit. Tassa imaappoq, suliniutit, martsip aallartinnerani killissaliussamut qinnuteqaatigineqartut, 1. juli sioqqullugu aallartissinnaanissaat naatsorsuutigineqarsinnaanngitsoq – aammalu suliniutit oktobarip aallartinnerani killissaliussamut qinnuteqaatigineqartut, 1. januar sioqqullugu aallartissinnaanissaat naatsorsuutigineqarsinnaanngitsoq.
  • 13) Qinnuteqaammut ilanngussat: Qinnuteqaammut ilanngussanut ilanngunneqartunut allattukkat allakkit. Ilanngussat attuumassuteqartut immikkoortoq 15) ataani erseqqinnerusumik oqaaseqarfigineqarput. Ilanngussaq 1-tut, 2-tut aamma 3-tut immikkoortut 16, 17 aamma 18 ilanngunneqassapput.
  • 14) NORA pillugu sumi tusarpiuk? Paasissutissaq taanna NORA-mi aaqissuussaanermi attaveqaqatigiinnermut suliniuteqarnerup pitsanngorsarnissaanut iluaqutaassaaq.

  • 15) Ulloq aamma atsiorneq: Suliniummut aqutsisup suliniut atsiussavaa.

Ilanngussat

  • 16) Suliniutip nassuiarneqarnera: 1-11- imi nassuiaanerit naatsut, suliniummut nassuiaammik sukumiinerusumik, itisiliisumik tamakkiisumillu ilassuserneqassapput, qinnuteqaammut ilanngullugit nassiunneqassallutik. Pissutsit makkua suliniummut nassuiaammi ilaatinneqartariaqarput:

    Suliniutip siunertaa. Qinnuteqarnermi immersugassami nassuiaanerit itisilerneqarnerat. Tamatuma saniatigut sooq suliniut atlantikup avannaani nunap immikkoortuani suleqatigiinnerup nukittorsarneqarnissaa aammalu nukittuumik piujuartussamillu aningaasaqarnikkut ineriartortitsiviusumik atlantikup avannaani nunap immikkoortuata nukittoorsuanngortinneqarnissaa pillugu NORA-p siunertaannut pingaarnernut sanilliullugu naleqquttuunersoq, siunertanut nassuiaatini allassimasariaqarpoq.

    Isumaliutersuutigiuk:

    - Suliniummi suut nutaajuppat?
    - Kikkut suliniut iluaqutigisinnaassavaat?
    - NORA-mi nunap immikkoortuani nunat akornanni suliniutitut ingerlanneqarnerani suut iluaqutissartaappat?

    Suliniutip inernerisassaatut naatsorsuutigineqartoq. Qinnuteqarnermi immersugassami
    nassuiaatinik itisiliineq. Tassani angusassat aalajangersimasut uuttorneqarsinnaasullu,
    suliniummi pilersinneqartussatut naatsorsuutigineqartut, pingaartinneqartariaqarput.

    Isumaliutersuutigikkit:

    - Angusassat aalajangersimasut suut suliniummit pissarsiarineqarnissaat naatsorsuutigineqarpa?
    - Suliniut Atlantikup avannaani ineriartornermut qanoq iluaqusiissava?
    - Qanoq iliorlusi ilissi nammineerlusi suliniutip inerneri siammarterniarpisigit?

    Suliniutip ingerlanneqarnera aaqqissuussaaneralu. Suliniummut nassuiaat, suliniutip ingerlanissaata naatsorsuutigineqartup sukumiisumik allaaserineqarneranik, imaqartinneqartariaqarpoq. Ingerlanera sapinngisamik immikkoortuni (anguniakkani immikkoortut) agguarneqarsimasariaqarpoq, taakkua tamarmik immikkut uuttorneqarsinnaasunik inerneqassallutik.

    Isumaliutersuutigikkit:

    - Suliniut qanoq aqunneqassava?
    - Suliniummi anguniakkat immikkoortui suuppat?
    - Suliniut suliniuteqarfinnut qanoq kinguneqassava?
    - Inerneri qanoq iluseqartillugit tunniunneqassappat?

    Suliniummi suleqatigisat aammalu taakkua suliniummi inissisimanerat. Suliniutit taamaallaat nunami namminermi ingerlanneqartuuppata anguneqarsimassanngikkaluartunik, nunat akornanni suleqatigiinnerup naleqalersitsinissaa, NORA-p suliniutinik nalilersuinermini pingaartippaa. Taamaattumik siullermik pingaarnertullu suleqatigisat tamarmik suliniummut eqeersimaartumik tunniusseqataanissaat – aammalu tassannga pissariaqarnissaat – paasinarsisissallugu pingaaruteqarpoq.

    Isumaliutersuutigikkit:

    - Suliniummi nunani NORA-mi ilaasortaasuni sisamani tamaginni suleqataasussanik ilaatitsiviusinnaava?
    - Suliniummi iluaqutaasumik kitaani nunap immikkoortuini sanilitsinnit suleqatissat ilaatinneqarsinnaapput, assersuutigalugu Canada-mit aamma Skotland-imit?
    - Suleqatigisat assigiinngitsut suliniummut qanoq tunniusseqataappat?

    Suliniummut missingersuutit. Missingersuutini missingersuutit qinnuteqaammi allassimasut tunngavigineqassapput. Tassani assigiinngissutaasoq tassaassaaq, suliniummut nassuiaammi matumani missingersuutini ilaatinneqartut ataasiakkaat sukumiinerusumik paasinarsisinneqarsimasussaanerat. Isertitani suliniummi suleqatigisat suliniummut nammineerlutik iluaqusiinerat (aningaasanngorlugu iluaqusiineq aamma nammineq suliniuteqarnermut aningaasanngortitsineq) kiisalu suliniutinut tapersiisarnermut aaqqissuussinernit allanit aningaasaqarnikkut tapersiissutaasimasinnaasut paasinarsisinneqassapput. Aningaasartuutini allattukkat sukumiisuussapput aammalu suliniutip ingerlanera tamaat aningaasartuutaasussatut naatsorsuutigisat paasinarsisissallugit. Tassunga aningaasartuutissanut missingersuutini, aningaasat suliniummi suleqatigisatut peqataasut akornanni qanoq agguarneqarnersut, takutinneqartariaqarpoq.

    Isumaliutersuutigikkit:

    - Suleqatigisat aningaasartuutit agguarneqarnerat isumaqatigiissutigaat?
    - NORA ingerlatsinermut aningaasartuutinut ingerlaavartunut matussusiisanngilaq. Aningaasartuutit tamarmik suliniummut attuumassuteqarpat?
    - Assersuutigalugu kukkunersiuinermut aningaasartuutit ilanngunneqarpat?

    Piffissamut pilersaarut. Qinnuteqartup matumani piffissamut pilersaarut sukumiisoq piviusorsiortorlu, ingerlatat ilai ataasiakkaat qaqugu naammassineqartussatut naatsorsuutigineqarnersut, anguniagassat ilaannik ilaqartinneqartoq, tassani saqqummiunneqassaaq.

    Isumaliutersuutigikkit:

    - Piffissamut pilersaarut piviusorsiorpa?
    - Piffissamut pilersaarummi suleqatigisat tamarmik ilaatinneqarpat?
  • 17) Suliniummut aningaasartuutit: Tassani suliniummut atatillugu aningaasartuutissatut missingersorneqartut allanneqassapput. Aningaasartuutinut allattukkat ukiunut attuumassuteqartunut tunngassuteqassapput. Tassanngaaniit inernera takussutissiaq 10-imut nuunneqassaaq. Missingersuutit sukumiinerusut immikkoortup 15)-ip ataani allanneqassapput.

  • 18) Aningaasalersuineq: NORA-p tapersiissutai annerpaamik suliniummut missingersuutit tamarmiusut affaannik annertussuseqarsinnaapput. Taamaattumik suliniut qanoq aningaasalersorneqarniarnersoq nassuiarnissaa pingaaruteqarpoq. Nammineq suliaqarnikkut aningaasalersuineq, takussutissiaq 18-imit ataatsimoortillugit naatsorsuineq tunngavigalugu allanneqassaaq. Allatut aningaasalersuineq aningaasalersuisut attuumassuteqartut kiisalu ukiup attuumassuteqartup ataanni allanneqassaaq. Aamma isertitanut allattukkat ataasiakkaat uppernarsagaanersut imaluunniit uppernarsagaannginnersut allassavat. Suliniut tapersiivigineqarsimappat, suliniummi suleqatigisat tamatuma kingorna isertitaqarfiusut uppernarsarneqanngitsut killiffii pillugit aperineqassapput. Suliniutini ukiumi ataatsimi ingerlanneqartussani, kolonne siulleq kisimi atorneqassaaq, kolonne 2 aamma 3, suliniutip sivisussusissaatut naatsorsuutigineqartumut sanilliullugu, suliniutinut ukiuni arlalinni ingerlanneqartussanut atorneqassallutik. Titarnernit a), b) aamma c) kisitsisit Aningaasaqarneq, missingersuutit tamarmiusut pillugu takussutissiaq 10-mut nuunneqassapput.
  • 19) Nammineq suliaqarnikkut aningaasalersuineq: Nammineq suliaqarneq suliniutip aningaasalersorneqarnerata ilaatut ilaatinneqarsinnaavoq. Nalunaaquttap akunneranut akigititamut atorneqartumut, pissutsit piviusut pereersimasullu, suliaqarnermut tunniunneqartumut naleqquttutut nalilerneqartut, aallaavigineqarput. NORA-p tamanna pillugu annertunerusumik nassuiaanerunissaq qinnutigisinnaavaa. Kolonne-nut attuumassuteqartunut ikkutikkit, suliniutip sivisussusaanut naapertuuttumik. Aningaasartat aamma siuliani takussutissiaq 17)-imi allanneqassapput, takussutissiaq 18)-mut siunertaasoq tassaalluni nammineq suliaqarnerup sukumiinerusumik saqqummiunneqarnissaa. Ataatsimut isigalugu aningaasalersuisussat arlaqarpata pitsaassaaq, tassami suliniut taamaalilluni nukittunerusumik tunngaveqartutut isikkoqassammat.
  • 20) Nassuiaatit: Taanna aningaasalersuinermi aningaasartuutinilu allattugaasimasinnaasut oqaaseqarfiginissaannut periarfissaavoq. Taamaalillutik oqaaseqaatit, naleqqutsillugu allattukkat ilaasa ersarissarneqarsinnaanerannut imaluunniit erseqqinnerusumik nassuiarneqarsinnaanerannut, iluaqutaassapput

Qinnuteqaatip nassiunneqarnera

Qinnuteqarnermut immersugaq digitalinngorlugu nassiunneqassaaq uunga: noraprojekt@nora.fo.

Suliniummut nassuiaat immaqalu aamma ilanngussat allat, qinnuteqaaterpiamut ilanngullugit nassiunneqassapput.

Qinnuteqaatit siullermik allattoqarfimmit suliarineqassapput, tassani suliniutit aallarniutaasumik nalilersorneqassallutik. Tamatuma kingorna qinnuteqaatit NORA-mi komite-mit suliarineqassapput, tassani suliniutit ataasiakkaat tamarmik inaarutaasumik aalajangiiffigineqassallutik. Taamaattoq allattoqarfik suliniutit allaffissornikkut itigartinnissaannut periarfissaqarpoq, taamaattumik komite-mit taakkua suliarineqartussaanatik. Qinnuteqaat tunngaviusunik malitassanilu piumasaqaatigineqartunik amigaateqarpat, suliniutit allaffissornikkut itigartinneqarsinnaapput, soorlu assersuutigalugu missingersuutit 50 %-ii sinnerlugit qinnuteqaateqartoqarpat, imaluunniit suleqatigisaq NORA-mi nunap immikkoortuaneersoq ataasiinnaappat.

Nassiusseriitsiarnerup kingorna NORA ingerlaannartumik qinnuteqaatip tiguneqarsimanera uppernarsarlugu akissuteqassaaq. Nalunaaquttap akunnerisa marluk iluanni taamatut uppernarsaanermik tigusaqarsimanngikkuit, NORA-p allattoqarfiisa qullersaqarfiat attaveqarfigissavat oqarasuaammut: +298 30 69 90 imaluunnit allallutit uunga nora@nora.fo.

Aammattaaq NORA-mi sulisut toqqaannartumik imaluunniit inuttut email-iinut attaveqarfigineqarsinnaapput, taakkua nittartakkami uaniipput.

Ukiumut marloriarluni qinnuteqartitsisarneq

Qinnuteqaateqartitsineq siulleq januaarip qiteqqunnerani allagarsiissutigineqassaaq, martsip aallartinnerani killissalerneqarluni, aappaallu aggustip qiteqqunnerani allagarsiissutigineqassaq, oktobarip aallartinnerani killissalerneqarluni. Qinnuteqaatinut piffissamut killissaliussat eqqoqqissaartut www.nora.fo saqqaani allagarsiissutigineqassapput. 

Qinnuteqarnermi immersugaq aammalu ilanngussat qinnuteqarnermut piffissamut killiliussaq naatinnagu NORA-mi tiguneqareersimassapput.